مدرسه علمیه فیضیّه و دارالشفاء The Feyziya Seminary مدرسه علمیه فیضیّه و دارالشفاء The Feyziya Seminary
استصحاب بقای زوجیت در صورت تردید در وقوع طلاق چه نوع استصحابی است؟ از نوع شک در ……….
الف
رافعیت موجود است.
ب
بقای مستصحب است.
ج
مقتضی است.
د
وجود رافع است.
پاسخ: د
مثال ساده:
فرض کنید یقین داشتیم زید زنده است، سپس شک می‌کنیم که آیا زنده است یا نه؛ استصحاب می‌کنیم که زید زنده شک در رافع یعنی قبلاً یقین داشتیم چیزی وجود دارد و قابلیت ادامه داشتن هم دارد؛ اما اکنون شک داریم مانعی به وجود آمده که آن را از بین برده باشد یا نه.
مثال: زن و شوهری قبلاً یقیناً زن و شوهر بوده‌اند. اکنون شک داریم طلاق واقع شده است یا نه.
- یقین سابق: رابطه زوجیت وجود داشته است.
- شک فعلی: آیا طلاقی رخ داده است؟
- نتیجه: اگر طلاق ثابت نشود، با استصحاب، بقای زوجیت را حکم می‌کنیم.
چرا به آن شک در رافع می‌گویند؟ چون طلاق، اگر واقع شده باشد، می‌تواند رابطه زوجیت را از بین ببرد؛ یعنی رافعِ آن است.
تفاوت با شک در مقتضی:
- شک در رافع: می‌دانیم چیزی قابلیت بقا دارد، اما شک داریم مانعی آن را از بین برده است یا نه.
- شک در مقتضی: شک داریم خودِ آن چیز از ابتدا قابلیت ادامه داشتن تا زمان فعلی را داشته است یا نه.
مثال شک در مقتضی: می‌دانیم چراغی روشن شده، اما نمی‌دانیم مقدار روغن آن به اندازه‌ای بوده که تا این ساعت روشن بماند یا نه.
خلاصه: در شک در رافع، تردید درباره وجود مانع است؛ در شک در مقتضی، تردید درباره قابلیت خودِ شیء برای بقاست.
