به وسیله استحصاب، کدام یک از آثار زیر ثابت می شود؟
الف
آثار شرعی و غیرشرعی مستصحب.
ب
فقط آثار شرعی بی واسطه مستصحب و آثار شرعی با واسطه عقلی یا عادی مستصحب
ج
فقط آثار شرعی بی واسطه مستصحب.
د
فقط آثار شرعی و عقلی بی واسطه مستصحب.
.پاسخ: ج
استصحاب تنها می تواند آثار و لوازم شرعی و حقوقی مستصحب اعم از بی واسطه یا با واسطه را اثبات کند. بنابراین قدرت اثبات آثار و لوازم غیر شرعی (عقلی و عادی) مستصحب را ندارد. مثال برای آثار شرعی بی واسطه و با واسطه: اگر در حیات یک شخص تردید شود در حالی که سابقاً حیات او مسلّم بوده باشد استصحاب حیات او می شود که در این صورت زوجیت همسر او باقی خواهد ماند (اثر شرعی بی واسطه) همچنین نفقه زوجه نیز بر عهده آن شخص خواهد بود (اثر شرعی با واسطه) (حسین قافی، سعید شریعتی، اصول فقه کاربردی، ج3، ص49). اثر غیر شرعی: هر گاه دو شخص نسبت به یک مال ادعایی داشته باشند و بدانیم که یکی از آنها قبلا مالک نبوده است، حال سابق دیگری معلوم نیست و هیچ یک دلیل بر اثبات حق خود ندارد. در اینجا استصحاب عدم مالکیت، اولی را از تصرف در آن مال ممنوع می کند اما این استصحاب عدم مالکیت نسبت به اولی، مُثبِتِ (اثبات کنندة) مالکیت دیگری نیست. زیرا مالیکت دیگری از آثار شرعی مستصحب نیست بلکه از آثار و لوازم عقلی آن است که از آن به «ْاصل مُثبِت» یاد می شود
مدرسه علمیه فیضیّه و دارالشفاء The Feyziya Seminary مدرسه علمیه فیضیّه و دارالشفاء The Feyziya Seminary