آیا اصل برائت در موارد شبهه حکمیه، هنگامی که دلیل شرعی بر تکلیف وجود ندارد و تنها احتمال تکلیف مطرح است، جریان دارد یا باید به احتیاط رجوع کرد؟

اصولیان در اینجا دو مبنا دارند. بر اساس مبنای مشهور، اصل برائت در شبهات حکمیه جاری است؛ زیرا عقل و نقل هر دو بر این دلالت دارند که «رفع ما لا یعلمون» و «قبح عقاب بلا بیان» مانع از الزام مکلف به تکلیف مشکوک می‌شود. بنابراین، در فقدان دلیل معتبر، مکلف بری‌ءالذمه است. در مقابل، برخی اصولیان قائل به جریان اصل احتیاط در شبهات حکمیه‌اند؛ زیرا احتمال تکلیف را کافی برای الزام به احتیاط می‌دانند و معتقدند که عقل در موارد احتمال ضرر اخروی، احتیاط را اقتضا می‌کند. ثمره این نزاع در فقه آن است که در عبادات، اگر مکلف شک در وجوب عملی داشته باشد، بر اساس اصل برائت عمل نکردن جایز است، ولی بر اساس اصل احتیاط باید عمل را انجام دهد

اصولیان در اینجا دو مبنا دارند. بر اساس مبنای مشهور، اصل برائت در شبهات حکمیه جاری است؛ زیرا عقل و نقل هر دو بر این دلالت دارند که «رفع ما لا یعلمون» و «قبح عقاب بلا بیان» مانع از الزام مکلف به تکلیف مشکوک می‌شود. بنابراین، در فقدان دلیل معتبر، مکلف بری‌ءالذمه است. در مقابل، برخی اصولیان قائل به جریان اصل احتیاط در شبهات حکمیه‌اند؛ زیرا احتمال تکلیف را کافی برای الزام به احتیاط می‌دانند و معتقدند که عقل در موارد احتمال ضرر اخروی، احتیاط را اقتضا می‌کند. ثمره این نزاع در فقه آن است که در عبادات، اگر مکلف شک در وجوب عملی داشته باشد، بر اساس اصل برائت عمل نکردن جایز است، ولی بر اساس اصل احتیاط باید عمل را انجام دهد

Check Also

   اصطلاح «مقدمات حکمت» مربوط به کدام مبحث اصولی است و کدام مورد از مقدمات حکمت است؟

   اصطلاح «مقدمات حکمت» مربوط به کدام مبحث اصولی است و کدام مورد از مقدمات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *