آیا استصحاب در شبهات حکمیه، هنگامی که یقین سابق به حکم کلی داریم ولی شک در بقای آن ناشی از احتمال تعارض با اجماع یا شهرت فتوایی باشد، جریان دارد یا خیر؟

اصولیان در اینجا دو دیدگاه دارند. برخی معتقدند که استصحاب در فرض تعارض با اجماع یا شهرت فتوایی جریان ندارد؛ زیرا اجماع و شهرت به‌عنوان کاشف از رأی شارع، مقدم بر اصل عملی‌اند و استصحاب تنها در فقدان دلیل معتبر کاربرد دارد. از نگاه این گروه، اگر اجماع یا شهرت بر خلاف بقای حکم سابق باشد، استصحاب کنار می‌رود. در مقابل، گروهی دیگر می‌گویند که اجماع یا شهرت تنها در صورتی مقدم‌اند که حجیت آن‌ها قطعی باشد؛ اما اگر اجماع یا شهرت ظنی و غیرکاشف قطعی باشند، استصحاب به‌عنوان اصل معتبر جریان دارد و مقدم است. ثمره این نزاع در فقه آن است که در مواردی مانند عبادات یا معاملات، اگر حکم سابق با اجماع یا شهرت متعارض شود، برخی مکلف را ملزم به تبعیت از اجماع یا شهرت می‌دانند و برخی دیگر عمل بر اساس استصحاب را کافی می‌شمارند

اصولیان در اینجا دو دیدگاه دارند. برخی معتقدند که استصحاب در فرض تعارض با اجماع یا شهرت فتوایی جریان ندارد؛ زیرا اجماع و شهرت به‌عنوان کاشف از رأی شارع، مقدم بر اصل عملی‌اند و استصحاب تنها در فقدان دلیل معتبر کاربرد دارد. از نگاه این گروه، اگر اجماع یا شهرت بر خلاف بقای حکم سابق باشد، استصحاب کنار می‌رود. در مقابل، گروهی دیگر می‌گویند که اجماع یا شهرت تنها در صورتی مقدم‌اند که حجیت آن‌ها قطعی باشد؛ اما اگر اجماع یا شهرت ظنی و غیرکاشف قطعی باشند، استصحاب به‌عنوان اصل معتبر جریان دارد و مقدم است. ثمره این نزاع در فقه آن است که در مواردی مانند عبادات یا معاملات، اگر حکم سابق با اجماع یا شهرت متعارض شود، برخی مکلف را ملزم به تبعیت از اجماع یا شهرت می‌دانند و برخی دیگر عمل بر اساس استصحاب را کافی می‌شمارند

Check Also

   اصطلاح «مقدمات حکمت» مربوط به کدام مبحث اصولی است و کدام مورد از مقدمات حکمت است؟

   اصطلاح «مقدمات حکمت» مربوط به کدام مبحث اصولی است و کدام مورد از مقدمات …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *