Yearly Archives: 2025

جلسه اول- خارج فقه ( نکاح ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

بحث اصلی این است که حجاب و پوشش در اسلام یک حکم فردیِ صرف نیست، بلکه حکمی اجتماعی و مرتبط با حفظ خانواده است. در جلسات پیشین، احکام نگاه و پوشش زن و مرد بررسی شد و روشن شد که این محدودیت‌ها باعث سختی بر زن یا مرد نیست، بلکه برای جلوگیری از فروپاشی خانواده در جامعه است. اسلام در …

Read More »

جلسه اول : خارج اصول ( قطع و ظن ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

در شبهه غیرمحصوره، موافقت قطعی لازم نیست و حتی مخالفت قطعی هم ممکن است جایز باشد. ادله موجود بررسی شد و بهترین دلیل، روایات اهل بیت است. در بخش پنیر، هرچند برخی پنیرها از شیر میته تهیه می‌شد، اهل بیت خرید پنیر بقالی را اجازه داده‌اند. اشکال می‌شود که میته پاک و حلال است، پس آیا حکم اهل بیت بر …

Read More »

جلسه سوم -خارج اصول ( برائت) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

تا اینجا درباره شبهات حکمیه صحبت شد؛ یعنی جایی که اصل حکم را نمی‌دانیم. نتیجه آن بحث این شد که هم عقلا و هم شرعا اصل برائت جاری می‌شود. اما وقتی دلیل شرعی مثل حدیث رفع وجود دارد، دیگر نوبت به برائت عقلی نمی‌رسد، چون حدیث رفع خود «بیان» است و موضوع قبح عقاب بلا بیان را از بین می‌برد. …

Read More »

جلسه دوم-خارج اصول ( برائت) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

مسئله این بود که اگر یک خبر ضعیف بگوید یک عمل مستحب است، اما یک دلیل معتبر و کلی وجود داشته باشد که همان عمل را حرام می‌داند، آیا اخبار من بلغ می‌تواند استحباب را ثابت کند یا نه. دو نظر وجود داشت: نظر اول: بله، اخبار من بلغ استحباب را ثابت می‌کند. چون طبق این مبنا، خبر ضعیف درباره …

Read More »

جلسه اول-خارج اصول ( برائت) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

۱) سه نظر درباره «اخبار من بلغ» سند ضعیف مهم نیست → هر خبر ضعیفی درباره مستحب برسد، حجت است و می‌شود فتوا داد. خود عمل مستحب نیست → فقط اگر «به قصد اینکه از پیامبر رسیده» انجام دهی، ثواب دارد. فقط تشویق به احتیاط است → نه اثبات استحباب، نه حجیت؛ فقط «انجام بده بهتر است». ۲) آیا اخبار …

Read More »

جلسه پنجم – خارج اصول ( حجیت خبر واحد ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

. مسئله اصلی آیه شریفه:﴿إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا﴾ سؤال اصلی این است که: آیا موضوع حکم وجوب تبّین، خود نبأ است یا نبأ فاسق؟ آیا شرط در جمله، محقق موضوع است یا خیر؟ ۲. دیدگاه مرحوم شیخ اشکال شیخ: اگر شرط (فاسق بودن) محقق موضوع باشد، موضوع همان «نبأ فاسق» است و آیه درباره نبأ عادل سکوت می‌کند. بنابراین، …

Read More »

جلسه چهارم – خارج اصول ( حجیت خبر واحد ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

. نکته اصلی برخی فقها برای اثبات حجیت خبر واحد از آیه نبأ به مفهوم وصف استدلال کرده‌اند: وجه نظر: وصف خبر فاسق بودن (و نه خود خبر بودن) موجب وجوب تحقیق (تبّین) است. یعنی وجوب تبّین از وصف خبر فاسق بودن نشأت می‌گیرد، نه از خبر بودن به خودی خود. ۲. کلام مرحوم شیخ انصاری اصل قاعده شیخ: هر …

Read More »

جلسه سوم – خارج اصول ( حجیت خبر واحد ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

. مقدمه بحث اصلی: آیا خبر عادل (خبر واحد صحیح) حجت است یا خیر و چگونه می‌توان آن را از آیه قرآن اثبات کرد. آیه مورد بحث:«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ» ۲. دیدگاه مرحوم شیخ مرحوم شیخ معتقد است که استدلال به آیه دو وجه دارد: مفهوم …

Read More »

جلسه دوم – خارج اصول ( حجیت خبر واحد ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

اگر صد نفر یک خبر را نقل کنند، متواتر می‌شود، نه به خاطر تعدد خبر بلکه به خاطر تعدد مخبر. برعکس، اگر هزار خبر باشد و راوی فقط یکی باشد، این مجموعه در اصطلاح «خبر واحد» محسوب می‌شود. پس عنوان «خبر الواحد» دقیق‌تر است. مرحوم شیخ طوسی در عده، تعبیر «خبر المتواترین» را نیز آورده که نشان می‌دهد «خبر» را …

Read More »

جلسه اول – خارج اصول ( حجیت خبر واحد ) – فقیه محقق، حجت‌الاسلام دکتر حشمدار (دام ظلّه)

موضوع اصلی: تضاد میان یک روایت صحیحه منقول از فضلا (زراره، محمد بن مسلم، برید، فضیل و…) با نصاب‌های متعارف زکات در میان اهل‌سنت و شیعه. روایت فضلا نصاب‌هایی را اشاره می‌کند که در هر مورد یک عدد کمتر از نصاب‌های پذیرفته‌شده عمومی است (مثلاً «بلغ 25» به جای 26، «بلغ 35» به جای 36 و…). پاسخ‌ها و اشکالات: صاحب …

Read More »