آیا اصول عملیه در موارد شک، قابلیت تعارض با اصول لفظیه (مانند اصل ظهور) را دارند یا اصول لفظیه مقدم‌اند؟

اصولیان در این مسئله بحث کرده‌اند که اگر در مقام استنباط، هم اصل لفظی مانند ظهور کلام شارع وجود داشته باشد و هم اصل عملی مانند برائت یا استصحاب، کدام‌یک مقدم است.

تحلیل نشان می‌دهد که اصول لفظیه به دلیل کاشفیت از مراد شارع، در رتبه‌ای بالاتر از اصول عملیه قرار دارند. زیرا ظهور کلام شارع، هرچند ظنی است، حجیت دارد و شارع آن را امضا کرده است. در مقابل، اصول عملیه تنها برای رفع حیرت در مقام شک جعل شده‌اند و هیچ‌گاه کاشف از واقع نیستند. بنابراین اگر ظهور معتبر در دست باشد، نوبت به اصول عملیه نمی‌رسد.

ثمره این بحث در فقه آن است که اگر آیه یا روایت ظهور در وجوب یا حرمت داشته باشد، نمی‌توان به اصل برائت یا استصحاب تمسک کرد. مثلاً اگر روایت ظهور در وجوب غسل جمعه داشته باشد، اصل برائت کنار می‌رود و ظهور مقدم است.

نتیجه این است که اصول لفظیه به دلیل کاشفیت از مراد شارع مقدم‌اند و اصول عملیه تنها در فقدان ظهور یا دلیل معتبر جریان دارند.

اصولیان در این مسئله بحث کرده‌اند که اگر در مقام استنباط، هم اصل لفظی مانند ظهور کلام شارع وجود داشته باشد و هم اصل عملی مانند برائت یا استصحاب، کدام‌یک مقدم است.

تحلیل نشان می‌دهد که اصول لفظیه به دلیل کاشفیت از مراد شارع، در رتبه‌ای بالاتر از اصول عملیه قرار دارند. زیرا ظهور کلام شارع، هرچند ظنی است، حجیت دارد و شارع آن را امضا کرده است. در مقابل، اصول عملیه تنها برای رفع حیرت در مقام شک جعل شده‌اند و هیچ‌گاه کاشف از واقع نیستند. بنابراین اگر ظهور معتبر در دست باشد، نوبت به اصول عملیه نمی‌رسد.

ثمره این بحث در فقه آن است که اگر آیه یا روایت ظهور در وجوب یا حرمت داشته باشد، نمی‌توان به اصل برائت یا استصحاب تمسک کرد. مثلاً اگر روایت ظهور در وجوب غسل جمعه داشته باشد، اصل برائت کنار می‌رود و ظهور مقدم است.

نتیجه این است که اصول لفظیه به دلیل کاشفیت از مراد شارع مقدم‌اند و اصول عملیه تنها در فقدان ظهور یا دلیل معتبر جریان دارند.

Check Also

حالت میان دو مصوبه مقنن که بدون وجود تباین بین آن دو در مقام تصویب، در عمل، اجرای هر دو مقدور نباشد، کدام است؟

الف ناسخ و منسوخ ب مجمل و مبین ج تعارض د تزاحم پاسخ : دتعارض، …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *